Yahyalı Ulu Cami bahçesinde türbesi
bulunan
Yahya Gazi, günümüze kadar gelen kitabesinden
de anlaşıldığına göre Yahyalının kurucusu ve
ilçeye adını veren kişidir. 1075 yılında kurulan
Danışmendoğulları beyliği Sivas, Tokat, Niksar,
Zamantı, Develi ve çevresine hakimdir. Yine bazı
Avrupalı tarihçilerle beraber Doğulu tarihçiler, Kayseri
ile bütün o yörenin fethinin Danişmendliler’e
nasip olduğunu bildirirler.
Dev Ali (Devlibey) türbesinin kitabe tarihi 1094
olup Yahyalıoğullarıyla birlikte bölgeye gelen
Develioğullarının bu tarihten önce yerleştikleri kesindir.
Yahya Gazi, Seyid Ali, Benli Gazi gibi alp-eren
önderlerden sonra Abdal İlyas, Dede Sultan, Hoca
Ahmet gibi din büyükleri Yahyalının temelinde harcı
olan mübarek şahsiyetlerdendir.
35-36 Doğu meridyenleri, 38-59 Kuzey paralelleri
arasında yer alan güneydoğusu Feke (Adana),
kuzeydoğusu Develi (Kayseri), batısı Dündarlı
ile Sulucaova (Niğde), kuzeyi Develi, kuzeybatısı
Yeşilhisar ve güneyi Aladağ (Adana) ile çevrilidir.
Kayseri iline 107 km. uzaklıkta olup, 12 mahalle,
28 köy ve 1 kasabası bulunan ilçenin merkez alanı
1604 km2, denizden yüksekliği 1210 m. dir. 1954
yılında ilçe olan Yahyalı halen Kayseri’nin 2. büyük
ilçesidir.
Erciyes Dağı’nın güney yönünde kalan Sultan
sazlığının devamı olan büyük ova, Seki Dağı’nın
doğu yamaçlarını takiben 7-8 km.’lik bir vadi
şeklini alarak Çamardı eteklerinde son bulur.
İlçenin yerleşimi bu eteklerden başlayarak Erciyes’e
doğru gelişme gösterir. Yahyalının 9 köyü bu ovada
bulunmaktadır. Aladağlar Milli Parkında 2500mt.
yüksekliğe kadar yaylaları, dağlık bölgeleri, Şelaleri,
örenleri ve yazıtları ile birer açık hava müzesidir.